Direct naar de hoofdinhoud
rechtsvormen in Nederland

Rechtsvormen in Nederland: persoonlijk aansprakelijk, of niet

Wanneer u in Nederland wilt ondernemen, moet u een rechtsvorm kiezen. Er zijn verschillende rechtsvormen in Nederland. Er wordt onderscheid gemaakt tussen rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid en rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid. Bij de eerste bent u zelf aansprakelijk voor eventuele schulden. Bij de tweede, een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid, is de rechtspersoon in principe aansprakelijk voor de schulden. 

Op deze pagina hebben we de meest voorkomende rechtsvormen in Nederland onder elkaar gezet.

Direct naar:
•    Eenmanszaak
•    Vennootschap onder firma
•    Commanditaire vennootschap
•    Maatschap
•    Besloten vennootschap
•    Naamloze vennootschap
•    Limited Liability Partnership

Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid

Eenmanszaak
Een van de meest voorkomende rechtsvormen is de eenmanszaak. Een eenmanszaak is relatief snel en eenvoudig op te richten. Inschrijving bij de Kamer van Koophandel volstaat. Van belang is echter wel dat u een btw-identificatienummer en omzetbelastingnummer aanvraagt bij de Belastingdienst. Als zelfstandige in een eenmanszaak bent u privé hoofdelijk aansprakelijk voor eventuele schulden van de onderneming. In de aangifte inkomstenbelasting heeft u als zelfstandig ondernemer in een eenmanszaak, onder voorwaarden,  naast de startersaftrek, ook recht op zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling. 

Vennootschap onder firma 
Als u samen met een andere persoon een bedrijf wilt starten in Nederland kunt u een vennootschap onder firma (vof) oprichten. Als u een vof wilt starten, schrijft u zich in bij de Kamer van Koophanden. De voordelen die gelden voor een eenmanszaak gelden ook voor een vof. U heeft in de aangifte inkomstenbelasting, onder voorwaarden, recht op zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling. Bovendien profiteren starters van startersaftrek. De eigenaren van een vof zijn ook hoofdelijk aansprakelijk voor eventuele schulden van de onderneming.

Aangezien u samen met andere vennoten onderneemt en privé aansprakelijk bent, is het verstandig om afspraken over de inleg van geld en het verdelen van de winst schriftelijk vast te leggen in een contract.

Commanditaire vennootschap
Mocht u een onderneming willen beginnen, maar niet over voldoende financiële middelen beschikken, dan is een commanditaire vennootschap (cv) een optie. Een zogenaamde stille vennoot zorgt dan voor de liquide middelen, terwijl het beheer (de leiding) van de onderneming bij u ligt. In tegenstelling tot de aandeelhouders bij een bv bemoeit de stille vennoot zich niet actief met het bedrijf. De cv is geen rechtspersoon. De beherende vennoten zijn daarom met hun eigen geld aansprakelijk voor schulden van het bedrijf. U doet er verstandig aan om vooraf een contract op te stellen met duidelijk afspraken.

Kiest u als ondernemer in Nederland voor een cv dan heeft u in de aangifte inkomstenbelasting, onder voorwaarden, recht op zelfstandigenaftrek, mkb-winstvrijstelling en startersaftrek (3 jaar).

Aangezien de stille vennoot niet betrokken is bij de bedrijfsvoering, is hij niet privé aansprakelijk. Wel kan de stille vennoot het ingebrachte kapitaal verliezen. De stille vennoot komt in aanmerking voor belastingvoordelen voor investeringen (onder andere willekeurige afschrijving en investeringsaftrek). Op andere belastingvoordelen voor ondernemers heeft de stille vennoot geen recht.

Maatschap
Ondernemers (met een vrij beroep) in bijvoorbeeld de zorg of advocatuur zetten vaak een maatschap op. Iedere maat brengt iets in. Naast geld kan de inbreng ook bestaan uit goederen of arbeid. Ook een maatschap is geen rechtspersoon. Bestaat de maatschap uit personen dan is iedereen voor een gelijk deel privé aansprakelijk in het geval van schulden. Als u een maatschap start, schrijven alle maten zich in bij het handelsregister. Net als bij een vof en een cv is het verstandig om vooraf afspraken te maken (en vast te leggen) over inbreng, samenwerking en het verdelen van de winst.

Ondernemers in een maatschap hebben in hun aangifte inkomstenbelasting, onder voorwaarden, recht op zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling. De eerste 3 jaar hebben starters recht op startersaftrek.

Rechtsvormen

Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid

Besloten vennootschap
Een besloten vennootschap (B.V) is een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid. Dat houdt in dat u als bestuurder in principe niet aansprakelijk bent voor eventuele schulden. Het kapitaal van een bv is verdeeld in aandelen die in het bezit zijn van de aandeelhouders. Net als alle andere ondernemingsvormen moet een bv worden ingeschreven in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Daarnaast moet u voor de oprichting een notariële akte (met statuten) laten opstellen door een notaris. Qua administratie heeft u de plicht om jaarlijks jaarstukken op te stellen en te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Meer informatie over de B.V. vind je hier.

Naamloze vennootschap
Net als een bv heeft een nv (naamloze vennootschap) aandeelhouders. Het voornaamste verschil is dat de aandelen van een nv vrij verhandelbaar zijn op de aandelenbeurs. De bestuurders van een nv zijn in principe niet aansprakelijk met hun privévermogen voor eventuele schulden. De aandeelhouders in een naamloze vennootschap kunnen veel macht hebben. Zij kunnen bijvoorbeeld het recht hebben om beslissingen te nemen en bestuursleden aan te stellen en te ontslaan. 

Voor een nv heeft u een startkapitaal van minimaal 45.000 euro nodig en een notariële akte met statuten. Ook een nv moet jaarcijfers opstellen en deponeren bij de Kamer van Koophandel. 

Limited Liability Partnership
Een LLP is een Engelse rechtsvorm die lijkt op een het midden houdt tussen een vof of maatschap en een bv. Een LLP heeft rechtspersoonlijkheid en zorgt voor beperkte aansprakelijkheid van de (rechts)personen. Deze rechtsvorm komt uit Engeland maar wordt in Nederland volledig erkend. 

Oprichting van een LLP moet administratief plaatsvinden via een Britse notaris. Hierna kunt u de LLP inschrijven bij de Kamer van Koophandel. Als gevolg van de Brexit geldt voor de LLP de Wet op Formeel Buitenlandse Vennootschappen. Dat betekent dat u als ondernemer verschillende stukken moet aanleveren bij de Kamer van Koophandel. Meer informatie vindt u bij de KvK.

Naast deze rechtsvormen voor ondernemers, kent Nederland ook een coöperatieve vereniging, vereniging en stichting.

Wilt u meer informatie over het starten van een onderneming in Nederland en de verschillende rechtsvormen? Aspia helpt u graag.

Bel of mail ons